Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, đánh dấu một trang sử mới trong lịch sử vẻ vang của Dân tộc. Tuy nhiên, ngay sau đó cả Dân tộc lại phải bước vào cuộc kháng chiến 9 năm và kết thúc với thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ. Hiệp định Giơnevơ được ký kết. Hòa bình được lập lại, miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tục đấu tranh hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện thống nhất đất nước.

          Thực hiện âm mưu chia cắt đất nước ta, trước khi Pháp rút quân, chúng phối hợp với đế quốc Mỹ và tay sai ra sức phá hoại miền Bắc, dụ dỗ, cưỡng ép, lôi kéo đồng bào Công giáo miền Bắc di cư vào Nam. Nhiều chức sắc, nhà tu hành và tín đồ các tôn giáo ở lại miền Bắc nhưng mang tâm trạng hoang mang, chưa tin tưởng vào chế độ mới, một số trường hợp còn công khai chống lại chính quyền cách mạng. Tình hình hoạt động tôn giáo có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, ngày 14/6/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 234/SL ban hành chính sách tôn giáo của Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

           Tiếp đó, ngày 2/8/1955, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 566/TTg về việc thành lập Ban Tôn giáo trực thuộc Phủ Thủ tướng (tiền thân của Ban Tôn giáo Chính phủ ngày nay) có chức năng "Nghiên cứu kế hoạch thi hành những chủ trương, chính sách của Chính phủ về vấn đề tôn giáo, giúp Thủ tướng phối hợp với các ngành ở Trung ương theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương trong việc thực hiện những chính sách của Chính phủ về vấn đề tôn giáo và liên hệ với các tổ chức tôn giáo". Đây là sự kiện đánh dấu cột mốc khai sinh ngành Quản lý nhà nước (QLNN) về tôn giáo trong bộ máy Nhà nước Xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Sau này, tại Quyết định số 445/QĐ-TTg ngày 27/5/2005, Thủ tướng Chính phủ quy định lấy ngày 2/8 hằng năm là “Ngày truyền thống ngành quản lý nhà nước về tôn giáo”. Sự kiện đó khẳng định rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước về tôn giáo; đồng thời, cũng là nguồn động viên tinh thần to lớn đối với đội ngũ công chức, viên chức, người lao động làm công tác đặc biệt này trên cả nước.

          Tại Lai Châu, năm 2005, thực hiện Nghị định số 22/2004/NĐ-CP ngày 12/1/2004 của Chính phủ về việc kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác tôn giáo thuộc UBND các cấp và Thông tư số 25/2004/TT-BNV ngày 19/4/2004 của Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức cơ quan chuyên môn giúp UBND quản lý Nhà nước về công tác tôn giáo ở địa phương, tỉnh Lai Châu thành lập phòng Chính sách Dân tộc và tôn giáo thuộc Ban Dân tộc tỉnh, có 04 cán bộ chuyên trách làm công tác tôn giáo do 01 Phó Trưởng ban Ban Dân tộc tỉnh phụ trách chỉ đạo.

          Từ tháng 6/2008, thực hiện Nghị định 13/NĐ-CP ngày 04/2/2008 và Nghị định 14/NĐ-CP ngày 04/03/2008 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện (cũ), Phòng Tôn giáo tỉnh được sáp nhập vào Sở Nội vụ trở thành phòng thuộc sở. Tiếp tục thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của Bộ chính trị, và Nghị quyết số 01/NQ-HĐND ngày 20 tháng 02 năm 2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh Sở Dân tộc và Tôn giáo được thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc tỉnh và chuyển chức năng nhiệm vụ của Phòng Tôn giáo từ Sở Nội vụ sang.

Quan cảnh buổi Lễ Phật đản tại Chùa Linh Sơn

          Trong hành trình 70 năm, một chặng đường dài với biết bao thăng trầm cùng lịch sử dân tộc, mặc dù có nhiều biến động về cơ cấu tổ chức, bộ máy, các thế hệ cán bộ làm công tác QLNN về tôn giáo ở Lai Châu vẫn bền bỉ vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ, trở thành cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với các tôn giáo và đồng bào có đạo. Nhiều hoạt động tham mưu và thực hành QLNN về tôn giáo được triển khai quyết liệt, kịp thời và có hiệu quả, vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo, đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, nêu cao vai trò của các tổ chức tôn giáo trong đời sống chính trị, xã hội vừa quản lý chặt chẽ các hoạt động tôn giáo đúng quy định của pháp luật phát huy tinh thần: “Đạo pháp, Dân tộc và Chủ nghĩa xã hội”.

          Trong xây dựng và phát triển đất nước, xuất hiện nhiều mô hình mới của đồng bào có đạo, góp phần tạo nên những bản sắc văn hóa đặc sắc trong phong trào xây dựng nông thôn mới; đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư; tham gia xây dựng chính quyền; giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Trong hoạt động thiện nguyện các tổ chức tôn giáo ở Lai Châu đã tích cực đóng góp thiết thực cả vật chất và tinh thần cho đồng bào khó khăn như: Cộng đoàn giáo dân đã tham gia nhiều hoạt động xây dựng nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết, tổ chức bữa cơm cho bệnh nhân nghèo tổng giá trị hàng tỷ đồng…; Hằng năm Giáo hội Phật giáo của tỉnh ủng hộ hơn xây dựng nhà đại đoàn kết, trường học, trao hơn các suất học bổng; hàng nghìn suất cơm tình thương mỗi năm hơn 3 tỷ đồng; vận động tăng, ni, phật tử tham gia đóng góp các quỹ như: Quỹ Vì người nghèo; Khuyến học, Khuyến tài; Đền ơn đáp nghĩa”… tạo nên chuyển biến mạnh mẽ trong khối đại đoàn kết toàn dân.

Hình ảnh điểm sinh hoạt tôn giáo Tin lành Việt Nam (miền Bắc) bản Sin Suối Hồ mừng Lễ Phục sinh năm 2025

          Tín ngưỡng, Tôn giáo là một lĩnh vực đặc thù của đời sống xã hội đặt ra yêu cầu cao và toàn diện đối với người làm công tác QLNN... Bên cạnh việc thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật, họ còn phải có phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng và kiến thức tổng hợp, có khả năng đối thoại, thuyết phục không chỉ đối với tổ chức, cá nhân tôn giáo mà còn đối với quần chúng tín đồ, những người tin theo tôn giáo. Cán bộ làm công tác QLNN về tôn giáo phải dành thời gian cho công việc nhiều hơn so với các ngành, nghề khác, vì các hoạt động, các sự kiện tôn giáo thường diễn ra vào ngày nghỉ, ngày lễ, ngày Tết, ngoài giờ làm việc.

Lãnh đạo Ban tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy tặng quà chúc mừng chức sắc và Nhóm sinh hoạt tôn giáo Tin lành Việt Nam (miền Bắc) bản Sin Suối Hồ nhân dịp Lễ Phục sinh năm 2025

Lãnh Đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo chức mừng Lễ Phục sinh 2025 tại Giáo xứ Lai Châu

          Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng và việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, công tác QLNN về tôn giáo đang đứng trước những yêu cầu mới. Phía trước họ là chặng đường vẻ vang nhưng cũng đầy gian nan, vất vả, khó khăn và nhiều áp lực. Trong họ vẫn luôn thắp sáng một ngọn lửa niềm tin, niềm đam mê, tâm huyết, tinh thần bền bỉ, sự hy sinh thầm lặng để kiến tạo nên những giá trị bền vững cho xã hội. Lực lượng cán bộ QLNN về tôn giáo tỉnh Lai Châu sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu, xứng đáng là cầu nối bền chặt trong quan hệ tốt đẹp giữa cấp ủy, chính quyền, nhân dân với các giáo hội tôn giáo và cộng đồng dân giáo, tăng ni, phật tử, nhằm phát huy hơn nữa vai trò của các tổ chức tôn giáo trong sự nghiệp phát triển chung của tỉnh và đất nước và tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò không thể thiếu trong hệ thống chính trị, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân, bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.

 

Phòng Tôn Giáo -